Czy wiskoza to dobry materiał? Zalety i wady tkaniny

Tak, wiskoza to dobry materiał – lekki, przewiewny i przyjemny dla skóry, doskonale sprawdzający się w letnich ubraniach. Nie jest jednak pozbawiona wad, a jej trwałość zależy od odpowiedniej pielęgnacji. W dalszej części artykułu szczegółowo omawiamy cechy tej tkaniny oraz podpowiadamy, na co zwracać uwagę przy zakupie.

Czym właściwie jest wiskoza?

Wiskoza zaliczana jest do grupy włókien sztucznych, choć jej punkt wyjścia stanowi surowiec całkowicie naturalny – celuloza drzewna. Do produkcji używa się najczęściej pulpy z drewna sosny, świerka lub buka. W przeciwieństwie do włókien syntetycznych (np. poliestru) nie powstaje z ropy naftowej, a jej komponent bazowy ma pochodzenie roślinne.

Sam proces wytwarzania wymaga wieloetapowej obróbki chemicznej. Rozdrobnione drewno poddaje się działaniu ługu sodowego, a oddzielony płyn przetłacza przez kąpiel z kwasu siarkowego, co prowadzi do utworzenia cienkich niteczek przędzy wiskozowej. Właśnie przez tę chemiczną ingerencję materiał określa się mianem sztucznego, a nie naturalnego. Gotowe włókno jest podatne na farbowanie – łatwo przyjmuje barwniki i długo utrzymuje intensywność kolorów.

Włókna wiskozowe mogą przyjmować postać tkanin (o splocie prostopadłym, praktycznie nierozciągliwych) lub dzianin, gdzie nitki przeplatają się swobodniej, zapewniając elastyczność. Odmiany dzianinowe lepiej dopasowują się do sylwetki i nie gniotą się tak mocno, jak ich tkane odpowiedniki.

Jakie zalety ma ten materiał?

Podstawowym atutem jest przewiewność i zdolność do pochłaniania wilgoci – szacuje się, że wiskoza wchłania jej nawet o 50% więcej niż bawełna. Dzięki temu skóra pozostaje sucha, a ubranie nie przykleja się do ciała. Latem daje odczucie przyjemnego chłodu, co sprawia, że tkanina ta gości w kolekcjach na upalne dni.

Równie często zwraca się uwagę na jej dotyk – wyjątkową miękkość i lekkość, która przywodzi na myśl jedwab. Stąd potoczne określenie „sztuczny jedwab”. Materiał delikatnie opływa sylwetkę, a przy tym nie obciera i nie podrażnia, dlatego chętnie wybierają go osoby o wrażliwej skórze. Dodatkowym atutem jest elegancki, subtelny połysk, który nadaje ubraniom wizytowego charakteru.

Ubrania z wiskozy dobrze się układają i są łatwe w obróbce krawieckiej – pięknie się drapują, a projektanci cenią je za plastyczność. Ponieważ włókno ma pochodzenie roślinne, podlega biodegradacji szybciej niż syntetyki, co ma znaczenie przy utylizacji odzieży. Materiał sprawdza się też jako składnik mieszanek – łączy się go z bawełną, lnem czy elastanem, aby wzmocnić konkretne właściwości użytkowe.

Czego nie lubi wiskoza? Wady i pielęgnacja

Delikatna natura wiskozy sprawia, że dość łatwo ulega odkształceniom pod wpływem wilgoci i temperatury. Podstawową zasadą jest pranie w chłodnej wodzie, najlepiej w 30°C, z wykorzystaniem programów do tkanin delikatnych. Wysokie temperatury oraz intensywne wirowanie mogą doprowadzić do skurczenia się włókien i trwałej utraty fasonu. Bezpieczniejsze bywa pranie ręczne, a po wyjęciu z wody odzieży nie wolno wykręcać.

Nawet jednorazowe wypranie w zbyt gorącej wodzie potrafi skrócić długość sukienki wiskozowej o kilka centymetrów i zniszczyć jej miękki układ.

Suszenie najlepiej przeprowadzać na płasko, z dala od bezpośredniego słońca i grzejników. Suszarka bębnowa to dla wiskozy wróg numer jeden – gwałtownie odparowująca woda dodatkowo napręża włókna, prowokując mechacenie. Prasowanie również wymaga ostrożności: ustawienie żelazka na niską temperaturę (do 100°C) i prasowanie przez dodatkową tkaninę zapobiega przypaleniom.

Lista zabiegów, których należy unikać, obejmuje zatem:

• pranie w temperaturze przekraczającej 40°C,
• długie namaczanie przed cyklem prania,
• mocne wyżymanie oraz wirowanie powyżej 600 obrotów,
• suszenie na grzejnikach i w suszarkach bębnowych.

Kolejną cechą, która wywołuje mieszane odczucia, jest skłonność do gniecenia się. Dotyczy to zwłaszcza tkanin o gładkim splocie, podczas gdy dzianiny wiskozowe zachowują się bardziej odpornie. W praktyce oznacza to częstsze sięganie po żelazko, jeżeli zależy nam na nieskazitelnym wyglądzie stylizacji.

Wiskoza kontra bawełna, len i poliester

Porównanie tych czterech materiałów ułatwia podjęcie decyzji zakupowej. Każdy z nich ma inną specyfikę i sprawdza się w odmiennych warunkach. Poniższa tabela zestawia ich najważniejsze cechy:

Patrząc na zestawienie, widać wyraźnie, że poliester i wiskoza dzieli przepaść: ten pierwszy praktycznie nie oddycha, za to nie wymaga prasowania. Z kolei bawełna i len, choć naturalne i przewiewne, bywają sztywniejsze w dotyku. Len dodatkowo ma tendencję do łamania się włókien pod wpływem promieniowania UV, podczas gdy wiskoza jest na nie odporna – nie blaknie i nie traci wytrzymałości od słońca, co ma znaczenie przy noszeniu letnich sukienek na zewnątrz.

W praktyce wiele osób wybiera właśnie wiskozę jako letnią alternatywę dla bawełny, ponieważ schnie szybciej i nie staje się ciężka po nasiąknięciu potem. Gdy zależy nam jednak na jeszcze większej wytrzymałości i częstym praniu – bawełna będzie bezpieczniejsza, zwłaszcza w odzieży dziecięcej.

Kiedy wybrać dzianinę, a kiedy tkaninę?

Rodzaj splotu znacząco zmienia charakter wiskozy. Dzianina wiskozowa, dzięki elastyczności i zdolności do przylegania, świetnie nadaje się na obcisłe topy, sukienki ołówkowe oraz swetry. Tkanina natomiast, bardziej sztywna, idealnie sprawdza się w luźniejszych fasonach – zwiewnych spódnicach, kombinezonach czy lejących bluzkach, gdzie podkreśla lekkość sylwetki.

Czy wiskoza jest odpowiednia dla wrażliwej skóry?

Wiskoza w swojej czystej postaci uchodzi za materiał hipoalergiczny – jej gładka struktura nie ociera naskórka, a dobre odprowadzanie wilgoci zapobiega podrażnieniom. Z tego powodu często pojawia się w bieliźnie, piżamach i odzieży przeznaczonej dla alergików. Należy jednak pamiętać, że ewentualne reakcje skórne rzadko dotyczą samego włókna, a raczej resztek chemikaliów z procesu produkcji.

Wybierając ubrania z wiskozy, dobrze szukać wyrobów oznaczonych certyfikatami takimi jak OEKO-TEX®, które gwarantują przebadanie pod kątem substancji szkodliwych. Dla skóry szczególnie reaktywnej bawełna może być odrobinę bezpieczniejsza – przede wszystkim dlatego, że jej produkcja angażuje mniej związków chemicznych. Mimo to większość użytkowników nie odczuwa żadnego dyskomfortu, a wręcz przeciwnie – chwali chłodzące właściwości wiskozy w gorące dni.

Ubrania z wiskozy cechuje doskonała absorpcja potu i szybkie odparowywanie wilgoci, co minimalizuje ryzyko odparzeń nawet przy wysokich temperaturach.